محمد تقی راشد محصل

دکتر محمد تقی راشد محصل (استاد برجسته زبان شناسی ایران):

استاد دکتر محمد تقی راشد محصل در سوم شهریور ماه ۱۳۱۸ خورشیدی در خانواده ای روحانی در روستای افضل آباد از توابع بخش خوسف شهرستان بیرجند متولد شد. تحصیلات ابتدایی و متوسطه را تا پایان دوره دانش‌سرای مقدماتی در همین شهر به پایان رسانید. از مهر ماه ۱۳۳۷ تا دی‌ماه ۱۳۵۱ به‌عنوان آموزگار و دبیر ادبیات فارسی در بیرجند، مشهد و تهران خدمت کرد. در دی ماه ۱۳۵۱ به‌عنوان عضو هیئت علمی به فرهنگستان زبان ایران انتقال یافت و با همین سمت تاکنون به کار پژوهش و در کنار آن تدریس زبان ‌های ایران باستان ادامه می‌دهد. دکتر راشد محصل، تحصیلات دانشگاهی را از سال ۱۳۳۹ در رشته ادبیات فارسی در دانشکده ادبیات دانشگاه فردوسی مشهد آغاز، و دوره‌ های کارشناسی‌ارشد و دکترای فرهنگ و زبان‌ های باستانی را در دانشکده ادبیات دانشگاه تهران طی کرد. سپس از پایان‌ نامه دکترای خود در دی‌ماه ۱۳۵۲ دفاع کرد. در فاصله سال‌های ۱۳۵۵ تا ۱۳۵۸ یک دوره تکمیلی زبان اوستایی و سنسکریت را نزد پروفسور هلموت هومباخ و ژان کلنز در دانشگاه گوتنبرگ آلمان گذرانید.
تألیفات:

واژه ‌های گویشی در نوشته‌ های ابوریحان بیرونى (با همکاری دکتر صادق‌کیا) ۱۳۵۳ تهران: انتشارات شورای عالی فرهنگ و هنر.
درآمدی بر دستور زبان اوستایى. ۱۳۶۳. تهران: انتشارات کاریان.
گزیده‌های زادسپرم. ۱۳۶۸. ترجمه متن پهلوى. تهران: انتشارات مؤسسه
مطالعات و تحقیقات فرهنگی تهران. (چاپ دوم این کتاب همراه با واژه‌نامه، آوانویسی و یادداشت‌ها زیرعنوان «وزیدگی‌‌های زادسپرم» در سال ۱۳۵۸ به چاپ‌ رسیده است.)
نجات بخشی در ادیان. ۱۳۶۹. تهران: انتشارات مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی تهران (چاپ دوم، ۱۳۸۱ پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی)
کتیبه‌های ایرانی باستان. ۱۳۸۰. تهران: انتشارات دفتر پژوهش‌های فرهنگى تهران. (چاپ دوم و سوم، ۱۳۸۰ و ۱۳۸۱)
«اوستا» ستایش نامه پاکی و راستى. ۱۳۸۲. تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی تهران.
زند بهمن یسن. ۱۳۷۰. ترجمه متن پهلوى همراه با یادداشت‌ها. تهران: انتشارات مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی تهران (چاپ دوم، ۱۳۵۸ پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگى)
سروش یسن (بررسی یسن هفتم). ۱۳۸۲. تهران: پژوهش گاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگى.

مقاله‌ها:

از دکتر محمدتقی راشد محصل نزدیک به ۶۰ مقاله به زبان فارسی در نشریه‌های مختلف منتشر شده است که در زیر به برخی از آنها اشاره می‌شود:

«پایان جهان بر بنیاد چند متن دینی زردشتی»، مجله چیستا، دی‌ماه ۱۳۶۴.
«زندگی پس از مرگ به روایت زادسپرم»، مجله چیستا، تیرماه ۱۳۶۵.
«سیاوش مرد تدبیر و خرد»، فرهنگ، کتاب هفتم، پاییز ۱۳۶۹.
«مروری بر رستم و اسفندیار»، مجله دانشکده ادبیات مشهد، پاییز و زمستان ۱۳۶۹.
«پژوهشگران ما چه کم دارند؟»، پژوهشگران، نشریه پژوهشگاه علوم انسانى، فروردین ۱۳۷۱.
«تأکید بر نظام شورایی در پژوهشگاه»، پژوهشگران، نشریه پژوهشگاه علوم انسانى، اردیبهشت ۱۳۷۹.
«ادیان آسیایی در عهد باستان» (معرفی و نقد کتاب)، جهان کتاب، آذر ماه ۱۳۷۶.
«درباره داستانی از پنجه تنتره»، فرهنگ، شماره ۱۷، بهار ۱۳۷۵.
«ادبیات ایران باستان» (معرفی کتاب)، جهان کتاب، آذرماه ۱۳۷۶.
‌«تجلی گویش‌های فارسی در تفسیرهای قرآن مجید» (یادنامه استاد احمد احمدی بیرجندی)، به کوشش مرکز خراسان‌شناسی مشهد، ۱۳۷۷.
«چه ایرانی را آرزومندیم»، مجله هستى، پاییز ۱۳۷۸.
«بقای فرهنگ ایرانی» (معرفی و نقد مجموعه تاریخ و فرهنگ ایران در عصر انتقال از دوره ساسانی به دوره اسلامی)، جهان کتاب، ۱۳۸۰.
«سرودی در ستایش اپام نپات»، نامه پارسى، سال هفتم، شماره یک، بهار ۱۳۸۱.
«یسن سی‌ام، تأکید بر اختیار و اراده»، نامه پارسى، سال نهم، شماره دوم، تابستان ۱۳۸۲.

پژوهش ‌های زیر چاپ، در دست چاپ و در دست تهیه:

«دینکرد هفتم» (کار پژوهشی پایان یافته زیر چاپ).
«فرهنگ فارسی میانه، فارسی نو» (کار پژوهشی گروهی پایان یافته).
«راهنمای آموزش زبان سنسکریت» (طرح پژوهشی پایان یافته).
«راهنمای زبان اوستایی» (در دست تهیه).

پایان‌ نامه‌ ها:

«بحث درباره آثار شش تن از علمای قهستان»، کارشناسى، ۱۳۴۲.
«بررسی مهر نیایش و ماه نیایش»، کارشناسى ارشد، ۱۳۴۸.
«بررسی سروش یشت»، دکترا، ۱۳۵۲.

دیگر مشاهیر